
ساليان سال است كه بزرگان علم و ادب و سياست به دنبال يافتن فرصتهايي براي اتصال ميان نهادهاي مختلف جامعه هستند. بدون شك در جامعهاي فرهنگي كه كتاب محور اصلي آن است؛ ميتوان به تحقق چنين امري اميدوار بود. از اين رو ياد يار مهربان به پاس بزرگداشت كتاب و كتابخواني در پايان پنجمين دوره برگزاري خود كوشيد به عنوان نمادي از تعامل ميان نهادهاي متولي فرهنگ و ادب، پلي ميان خانواده و مدرسه ايجاد تا كمكي در حوزه تعليم و تربيت به اصحاب اين يار مهربان كند. تكريم كتاب در حقيقت بزرگداشت فضايل و خوبيهايي است كه بزرگان اين سرزمين عمري در پي اعتلاي آن كوشيدهاند.
پنجمين دوره نمايشگاه ياد يار مهربان با هدف اهداي كتاب به مدارس، حوزههاي علميه و مدارس ديني و كتابخانههاي عمومي تهران در حالي آغاز شد كه به مدد تجربه چند دوره برگزاري در شهرهاي مختلف، اينك گام بر صحنهاي ميگذاشت كه نويد فراگير شدن آن را به همراه داشت. در پنجمين دوره نمايشگاه ياد يار مهربان كه با مشاركت وزارتخانههاي فرهنگ و ارشاد اسلامي و آموزش و پرورش، با تلاش سازمان فرهنگي- هنري شهرداري تهران و توسط مؤسسه نشر شهر از تاريخ ۱۳ لغايت ۲۱ آبان ماه ۱۳۸۶ در مصلاي امامخميني(ره) برگزار شد، بيش از ۱۰ هزار نهاد واجد شرايط دعوت شدند كه ۸۲۰۰ نهاد اعم از مدرسه، كتابخانه، حوزه علميه، بهزيستي و... طي روزهاي برگزاري به نمايشگاه مراجعه كرده و نسبت به خريد اقلام مورد نياز خود تا سقف اعتباري معين شده اقدام كردند.
اعتبار تعيين شده جهت انتخاب كتب اهدايي در دوره ابتدايي معادل ۲ميليون و ۴۰۰ هزار ريال، دوره راهنمايي ۲ ميليون و ۸۰۰ هزار ريال، دوره متوسطه ۳ ميليون و۲۰۰ هزار ريال، پيشدانشگاهي ۳ ميليون ريال، حوزههاي علميه۳ ميليون و ۵۰۰ ريال و كتابخانههاي عمومي ۱۰ ميليون ريال بود كه برخلاف ۴ دوره قبل تحويل كتابها بدون تأخير و به صورت همزمان در محل نمايشگاه توسط نمايندگان ناشران صورت پذيرفت.
در مراسم افتتاحيه كه با حضور شخصيتهاي فرهنگي برگزارشد، دكتر غلامعلي حداد عادل، رئيس مجلس شوراي اسلامي با ابراز خرسندي به جهت حضور در تمام دورههاي نمايشگاه ياد يار مهربان گفت: هميشه آهنگ زيبا و موسيقي گوشنواز ياد يار مهربان طنينانداز روح من بوده است. وي فضاي نمايشگاه ياد يار مهربان را بسيار تأثيرگذار و دوستداشتني خواند و افزود: برگزاري نمايشگاه ياد يار مهربان در مصلاي امامخميني(ره)، نمادي از اهميت جلوههاي فرهنگي دين اسلام است كه معجزه جاودانه آن كتاب است و گفتمان آن گفتمان معرفت و ظهورش موجب بسط فكر و فرهنگ است و بايد در اين دين، مكاني كه براي نمازخواندن در نظر گرفته ميشود به كتاب نيز اختصاص بيابد.
وي دين اسلام را زمينهساز پيدايش انقلاب فرهنگي در جهان خواند و گفت: پس از ظهور اسلام، كتابخانههاي بزرگي در عالم اسلام ايجاد شد كه يكي از اين كتابخانهها، كتابخانه خواجه نصيرالدين طوسي بود كه در زمان حمله مغول ۴۰۰ هزار عنوان كتاب در اين كتابخانه به آتش كشيده شد.
وي با اشاره به ضرورت نجات كشور از عقبماندگي تحميلي گفت: وظيفه تكتك افراد جامعه است كه در امور فرهنگي سهيم شوند و ما بايد قدردان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و شهرداري تهران و تمامي كساني كه در اين راه سهيم بودهاند، باشيم. شهرداري تهران در سالهاي اخير فعاليت خود را منحصر به ساخت و ساز نكرده و در امور فرهنگي نيز سهيم بوده و نقش پررنگي نيز در فعاليتهاي فرهنگي داشته است.
حداد عادل گفت: دوستان ما مژده دادند كه نمايشگاه ياد يار مهربان در تمام شهرهاي ايران فراگير خواهد شد و اين حركت بسيار فرهنگساز خواهد بود. اگر چنين حركتي صورت بگيرد هر سال در ۱۳ آبان، شاهد يك موج فراگير كتابخواني در سطح كشور خواهيم بود. وي افزود: تعداد عناوين كتابهايي كه پيش از انقلاب اسلامي منتشر شدهاند با تعداد عناوين كتابهايي كه در سالهاي اخير منتشر شده است قابل مقايسه نيست و تعداد عناوين كتابهايي كه در اين سالها منتشر شدهاند، حاكي از رشد و توسعه يافتگي فرهنگ كتابخواني در كشور است. همچنين برگزاري نمايشگاههاي متعدد كتاب نشانهاي از توسعهيافتگي فرهنگي يك ملت است و همه بايد در اين امر سهيم باشند.
محمد باقر قاليباف، شهردار تهران نيز در اين مراسم طي سخناني با يادي از امام راحل و شهداي گرانقدر انقلاب اسلامي و ارج نهادن به روز ۱۳ آبان، امامخميني(ره) را رهبري دانست كه با مبارزات خود، عزت و شرف را به مسلمانان بازگرداند و زمينه احياي مجدد اسلام را فراهم كرد.
وي همچنين با ابراز احترام به قيصر امينپور، شاعر فقيد انقلاب طي سخناني گفت: بايد قدردان تمام كساني كه زمينه برگزاري نمايشگاه ياد يار مهربان را فراهم كردند، باشيم. وي افزود: آقاي علي اكبر اشعري كه اكنون رياست كتابخانه ملي ايران را عهدهدار هستند بنيانگذار حركت بسيار زيبا و فرخندهاي بودند كه امروز در سطح وسيع شاهد برگزاري آن هستيم.
شهردار تهران با اشاره به ترويج برنامههاي فرهنگي در سطح شهر گفت: تاكنون در بخش توجه به مسائل فرهنگي شهر تهران برنامههاي پرمحتوايي ترتيب داده شده است و اقدامات قابلتوجهي نيز صورت گرفته است. باغ كتاب شهر تهران نيز كه كلنگاش در تپههاي عباسآباد توسط رئيس مجلس شوراي اسلامي زده شده اكنون در حال ساخت است و ما اميدواريم هر چه زودتر اين پروژه به مرحله بهرهبرداري برسد.
شهردار تهران با تأكيد بر امر كتابخواني كه از شاخصهاي توسعهيافتگي يك ملت به شمار ميرود، افزود: همه اقشار جامعه در امر گسترش فرهنگ كتابخواني سهيم شوند و هر فعاليتي نيز كه از سوي بخش عوارض شهرداري تهران براي توسعه كتابخواني صورت بگيرد، مورد قبول شهرداري تهران است.
همچنين امير مسعود شهرامنيا، مدير عامل نشر شهر نيز با بيان اين مطلب كه پنجمين نمايشگاه ياد يار مهربان، با همكاري مشترك مديريت شهر تهران و وزارت فرهنگ و ارشاد بار ديگر برگزار شده است، افزود: هدف اصلي از برگزاري نمايشگاه ياد يار مهربان تجهيز كتابخانههاي شهر است. وي در ادامه با اشاره به حضور 422 ناشر در پنجمين نمايشگاه ياد يار مهربان گفت: نمايشگاه پنجم ياد يار مهربان با رشد ۶ درصدي در تمامي ابعاد روبهرو بوده است و اين رقم در حوزه كتابخواني بسيار اميدبخش است.
گفتني است مؤسسه نشر شهر به عنوان نهاد زير مجموعه سازمان فرهنگي- هنري شهرداري تهران، وظيفه ارتقاي فرهنگ شهرنشيني و آموزش دانش شهرنشيني به شهروندان كلانشهر تهران را برعهده گرفته است. انتشار كتب مناسب در حوزه آموزش فرهنگ شهرنشيني و حقوق شهروندي، تهيه و تأمين كتب مورد نياز كتابخانهها و اماكن فرهنگي شهر تهران، برگزاري نمايشگاههاي مختلف عرضه كتاب و محصولات فرهنگي، اهداي گسترده كالاهاي آموزشي شامل كتاب، وسايل كمك آموزشي و لوازم ورزشي به تمام مدارس (مقاطع ابتدايي، راهنمايي و دبيرستان)، توزيع كتب و محصولات فرهنگي در چارچوب سامانه فروشگاههاي مؤسسه و فروشگاههاي زنجيرهاي شهروند، تشويق شهروندان به مطالعه در قالب برگزاري جمعه بازار كتاب، تبليغات مكتوب و بيلبورد و همچنين ارائه خدمات چاپي وسيع از جمله مهمترين حوزههاي فعاليتي مؤسسه است.مؤسسه نشر شهر تاكنون ۱۵۵ نمايشگاه كتاب برگزار كرده كه بيشتر آنها در اماكن عمومي محلات تهران از جمله فرهنگسراها، خانههاي فرهنگ و پاركها برگزار شده است.
تالیف و گردآوری : دکتر مصطفی بهزادفر 
تعداد صفحات : ۳۲۵ صفحه
شمارگان : ۲۰۰۰ نسخه
نوبت چاپ : اول
بها :۶۵۰۰۰ ريال
کتاب هويت شهر تهران ، با نگاهی پژوهشی و علمی در ۵ فصل به بررسی مفاهيم و تعاريف مربوط به هويت شهری، بحران هويت شهری و مؤلفه های هويت تهران می پردازد. در اين کتاب که به کمک تصاوير و نقشه های مربوط به شهر تهران تدوين شده، مؤلف کوشيده است چهره تهران قديم و تهران امروزی را به آسانی به مخاطب خود منتقل نمايد. از ويژگی های بارز کتاب می توان به نگاه ويژه به فرهنگ و نقش آن در شکل گيری هويت و همچنين آثار مدرنيته در شهر و تصاوير زيبای مربوط به مناطق مختلف، آثار و ابنيه شهر تهران اشاره کرد. مولف در پيشگفتار اين كتاب نوشته است: «مطالعات هويت شهر تهران با قراردادي شروع شد كه بين سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران و نويسنده منعقد گرديد. قبل از نوشتار اخير، دوبار پيش نسخههايي تدوين و تسليم دستاندركاران اين سازمان گرديد. اين نوشتار نسخه نهايي است. بين زمان شروع و پايان كار فاصلهاي است كه نه تنها فراز و نشيبهاي اين پژوهش را نشان ميدهد بلكه بيانگر مشكلات فراواني است كه پيش رو قرار داشت. مشكلات ريشهاي كه گريبان گير همه پژوهشگران و همه پژوهشهاي اين گونه است. مشكل، چگونگي دستيابي به منابع اطلاعاتي و دادههاي پايانهاي است كه لاجرم پژوهشگران توليدكننده آن نيستند. اين اطلاعات غالبا موجود هستند ولي در اختيار پژوهشگر قرار نگرفتهاند. بعضا، پژوهشگر به وضوح و به صورت حضوري براي توليدكنندگان و دارندگان اطلاعات توضيح ميداده است كه دادهها را با ذكر ماخذ دقيق عرضه ميدارد اما، باز هم از در اختيار گذاردن اطلاعات خودداري شده است. پس از حدود سه سال دوندگي، بالاخره نويسنده مجبور شد تا به نخبه اطلاعاتي بسنده كند كه چشمانداز هويت تهران را تابندگي نمايد. ويژگي محتوايي تك نگاشت «هويت شهر» ساز و كارهاي خاصي براي چاپ طلب ميكرد كه زمان آن را به تاخير انداخت. بالاخره با استعانت دستاندركاران محترم و مسئول به ويژه، سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران (مركز مطالعات فرهنگي) و موسسه نشر شهر اين كتاب كه خود طليعهاي براي مطالعات عميق در باب هويت شهر تهران ميباشد به چاپ رسيده است.»
هویت شهر تهران در قطع وزيری و در شمارگان دو هزار نسخه با مشارکت مرکز مطالعات فرهنگی شهر تهران منتشر شده است.
